Cén eagraíocht ar cheart duit dul i dteagmháil léi?
| Fadhb | An chéad áit teagmhála | Cén fáth? |
|---|---|---|
| Dumpáil mhídhleathach, bruscar, deatach, boladh, deannach, núis torainn nó truailliú uisce áitiúil | Do chomhairle cathrach nó contae | Déanann údaráis áitiúla formhór na ngearán comhshaoil a fhiosrú agus forfheidhmíonn siad cuid mhór den reachtaíocht. |
| Truailliú nó damáiste ó shuíomh a bhfuil ceadúnas nó cead ón GCC aige | An Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil (GCC) | Rialaíonn agus déanann an GCC cigireacht ar shuíomhanna ceadúnaithe. |
| Soláthar uisce poiblí, fuíolluisce, bac i séar poiblí nó thar maoil | Uisce Éireann | Bainistíonn sé bonneagar agus seirbhísí poiblí uisce óil agus fuíolluisce. |
| Fadhb neamh-réitithe faoi thruailliú nó cáilíocht uisce a bhaineann le hUisce Éireann | GCC, tar éis duit Uisce Éireann a chur ar an eolas | Déileálann an GCC le gearáin neamh-réitithe faoi thruailliú nó cáilíocht uisce; cuir uimhir thagartha na cuideachta san áireamh. |
| Baol láithreach do dhaoine nó móréigeandáil | Seirbhísí éigeandála: 112 nó 999; cuir an comhlacht comhshaoil ar an eolas nuair atá sé sábháilte | Freagraíonn seirbhísí éigeandála do bhaol láithreach do bheatha. Ní seirbhís seolta éigeandála iad bealaí gearáin chomhshaoil. |
Mura bhfuil tú cinnte cé atá freagrach, molann an GCC duit tosú leis an údarás áitiúil. Tá an Líne Náisiúnta Gearán Comhshaoil (1800 365 123) ar fáil 24 uair sa lá agus díríonn sí gearáin chuig an údarás áitiúil cuí. Glacann go leor comhairlí le tuairiscí tríd an aip See It? Say It!; úsáideann Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath a seirbhís tuairiscithe Citizen Hub.
Cén t-eolas ba cheart duit a chur ar fáil?
- An suíomh beacht, pointe léarscáile nó sainchomhartha in aice láimhe, agus an dáta agus an t-am ar thug tú an fhadhb faoi deara.
- An rud a chonaic tú: mar shampla doirteadh, deatach, torann nó dumpáil. Déan cur síos ar fhad, minicíocht, treo agus aon tionchar infheicthe gan cúis a thomhas.
- Grianghraif, físeán nó nótaí más féidir iad a bhailiú go sábháilte agus go dleathach. Ná téigh isteach ar thalamh gan chead ná gar d’ábhar contúirteach ar mhaithe le fianaise.
- Aon fhoinse a bhfuil amhras ort fúithi, agus cuir in iúl gur amhras atá ann seachas fíric dheimhnithe.
- Do shonraí teagmhála agus an gníomh atá á iarraidh agat. Coinnigh uimhir thagartha an cháis agus cóipeanna de theachtaireachtaí.
Féadfaidh tú dul i dteagmháil leis an duine nó leis an ngnó atá freagrach má bhraitheann tú sábháilte é sin a dhéanamh, ach ní gá duit dul i ngleic leo. Iarrann an GCC ainm agus sonraí teagmhála ar ghearánaithe; deir sí nach bhfoilseofar na sonraí sin agus nach mbeidh siad ar fáil don phobal. Seiceáil fógra príobháideachais an chomhlachta chuí chun a fháil amach conas a láimhseálann sé do shonraí.
Cad a dhéanfaidh tú mura réitíonn an chomhairle an fhadhb?
Tabhair deis réasúnta don chomhairle an scéal a fhiosrú. Má leanann an fhadhb ar aghaidh nó má cheapann tú nach ndearnadh imscrúdú ceart, féadfaidh tú gearán a dhéanamh leis an GCC faoi fheidhmíocht na comhairle i gcomhlíonadh a dualgas comhshaoil. Cuir nádúr, fad agus tionchar na faidhbe san áireamh, chomh maith le do theagmháil leis an bhfoinse amhrasta agus cóipeanna nó dátaí do chomhfhreagrais leis an gcomhairle. Déanann an GCC athbhreithniú ar chomhlíonadh dualgas dlíthiúil na comhairle; ní ghlacann sí seilbh ar gach imscrúdú áitiúil.
Maidir le gearán seirbhíse faoi uisce nó fuíolluisce, bain úsáid as próiseas gearán Uisce Éireann ar dtús agus iarr athbhreithniú inmheánach. Mura réitítear é, féadfaidh an Coimisiún um Rialáil Fóntais (CRU) athbhreithniú a dhéanamh ar ghearáin áirithe ó chustaiméirí. Má bhaineann an scéal neamh-réitithe le cáilíocht uisce nó truailliú, téigh chuig an GCC. Is bealaí éagsúla iad seo: rialaíonn an CRU cúrsaí custaiméirí fóntais; déileálann an GCC le truailliú comhshaoil agus dualgais rialála.
Féach freisin ar an treoir faoirialtas áitiúil in Éirinn.
Seicliosta gearr le haghaidh tuairisc
- 1. Má tá beatha nó sábháilteacht i mbaol láithreach, glaoigh ar 112 nó 999.
- 2. Aithin an núis áitiúil atá i gceist, suíomh atá ceadúnaithe ag an GCC, nó seirbhís phoiblí uisce/fuíolluisce.
- 3. Seol tuairisc chuig an gcomhairle, an GCC nó Uisce Éireann. Mura bhfuil tú cinnte, tosaigh leis an gcomhairle nó glaoigh ar 1800 365 123.
- 4. Luaigh fíricí, suíomh, am agus tionchar; iarr uimhir thagartha agus an chéad chéim eile.
- 5. Lean ort leis an gcomhlacht bunaidh. Mura leor an freagra, bain úsáid as an mbealach ardaithe cuí agus cuir fianaise agus uimhreacha tagartha san áireamh.